10-10-2025                                                                                                                                                                                                                                                                  Waarom is mediteren zo gezond?

Om dat uit te leggen moet je weten wat mediteren is. Mediteren is bedoeld om contact te maken met je werkelijke ZIJN. Het is Met al je aandacht doen wat je doet en helemaal daar zijn waar je op dat moment bent. Hier en NU. Meditatief zijn wil niet zeggen dat je stil moet zitten. Door tijdens een creatieve activiteit bezig te zijn en op te gaan in je creatie kun je ook in een meditatieve staat raken. Als  je bijvoorbeeld aan het schilderen of timmeren bent en je opgaat in je schilderwerk, of timmerwerk. Zonder te piekeren of je druk te maken om dingen die niets te maken hebben met jou op dit moment. 

Korte geschiedenis van mediteren

Waarschijnlijk is mediteren enkele duizenden jaren geleden begonnen met bijeenkomsten van jagers en sjamanen. Met zingen, drummen, dansen en soms ook drugsgebruik, bereikten de sjamanen een trancetoestand. Doordat veel van de technieken op het gebied van meditatie, vechtsporten en meditatieve bewegingsleren als Tai Chi geheim werden gehouden voor buitenstaanders is het onbekend wanneer mediteren precies ontstaan is. 

2000-3000 voor Christus	Er zijn Vedische meditatie teksten gevonden in oude hindoe teksten.
1000 voor Christus	“De I Ching” ontstaat. Later ontwikkelen zich in China meditatieve bewegingsleren zoals Qi Gong (± 200 v.Chr.–200 n.Chr.), waaruit veel later Tai Chi voortkomt.”
588 Voor Christus	Na een meditatie raakt Boeddha verlicht, en start hiermee het Boeddhisme
200 na Christus	Yoga sutra’s worden geschreven door Patanjali. 7e stap is mediatie.
derde-vierde eeuw na Christus	“Vaders van de woestijn”,Egypte, een groep Christelijke monniken leeft in afzondering van de maatschappij om door o.a. meditatie dichter bij God te komen.
1000 na Christus	Er wordt gebruik gemaakt van meditatie om dichter bij god te komen, door de Joodse Kabbalistische groepering. Soefisme (moslim) maakt gebruik van meditatie tijdens geloofsbeoefening.
1500 na Christus	Invloed van mediterende monniken wordt onder invloed van Martin Luther ingeperkt maar verdwijnt nooit helemaal.
1550 na Christus	Een sterke voorvechter van mediatie en contemplatief gebed was St. Theresa van Avila. Meditatie bleef voortleven in kloosterordes, vooral binnen het katholicisme.
1893	Bij bijeenkomsten van religieuze leiders in de VS presenteren Aziatische priesters hun leer.
1967	Dankzij The Beatles is er een snelle groei van mediteren in het westen doordat zij mediteren bij de Maharishi Yogi.
NU	Mediteren is bijna een hype. Mediteren wordt steeds meer ‘mainstream’, wetenschappelijk onderzocht en geaccepteerd. Het wordt steeds meer beoefend in de zakenwereld, sportwereld en medische wereld. Het aantal beoefenaars is in 10 jaar tijd in de VS verdubbeld tot 10 miljoen. Het is in bepaalde kringen in Hollywood en New York hip en trendy. En dit breidt zich steeds meer uit.

Wetenschappelijk onderzoek naar het effect van mediteren:

De laatste decennia is er veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de positieve effecten van meditatie. Binnen de psychologie, neurologie en geneeskunde is dit een serieus onderzoeksgebied. Hier geef ik een aantal belangrijke studies. Wil je hier meer over weten zoek het dan even op.

1. Stressvermindering mindfullness-based stress reducion (MBSR)                                                                                                                                                        Effect: Verlaging van stressniveaus, betere omgang met pijn en psychisch welzijn.                                                                                                              Onderzoek: Kabat-Zinn e.a. (1992) toonden aan dat MBSR leidt tot een significante afname van stress bij mensen met chronische pijn en andere aandoeningen.

• Vermindering van angst en depressie                                                                                                                                                                                                      Effect: mindfulnessmeditatie vermindert symptomen van angst, depressie en pijn vergelijkbaar met het effect van antidepressiva.                            Onderzoek: Goyal e.a (2014) – een meta-analyse van 47 klinische studies met in  totaal meer dan 3.500 deelnemers.

• Verandering in de hersenen (neuroplasticiteit)                                                                                                                                                                                    Effect: Bij mensen die regelmatig mediteren (gemiddeld 40 minuten per dag), zagen ze verdikking van de prefrontale cortex (betrokken bij planning, concentratie en zelfbewustzijn)                                                                                                                                                                                                               Onderzoek: Sara Lazar e.a. (2005) Harvard University

• Fysieke gezondheid en het immuunsysteem                                                                                                                                                                                            Effect: Korte mindfulness-interventeis verbeteren de immuunrespons en verlagen ontstekingsniveaus.Onderzoek: David Creswell e.a.l (2012) Carnegie Mellon University

• Verbeterde aandacht en concentratie                                                                                                                                                                                                       Effect: Intensieve meditatiebeoefening verhoogt de duurzaamheid van aandacht.                                                                                                             Onderzoek: MacLean e.a. (2010) University of Clifornia. 

Effecten op de hersenen:

• Verdikking van de prefrontale cortex.                                                                                                                                                                                                Functie: verantwoordelijk voor hogere cognitieve functies zoals planning, concentratie, beslissingen nemen en zelfbewustzijn.                                              Effect: Regelmatige meditatie zorgt voor meer grijze stof in dit gebied.                                                                                                                                          Onderzoek: Sara Lazar (Harverd)

• Verkleining van de amygdala                                                                                                                                                                                                                        Functie: Speelt een belangrijke rol bij het verwerken van angst, stress en emoties.                                                                                                                    Effect: Meditatie vermindert de activiteit en de grootte van de amygdala. Gevolg is dat men minder heftige emotionele reacties heeft, meer kalmte.            Onderzoek Taren (2013) Social Cognitive and Affective Neuroscience. 

• Versterking van de hippocampus                                                                                                                                                                                                          Functie: Belangrijk voor leren, geheugen en emotieregulatie.                                                                                                                                                                    Effect: meer grijze stof in dit gebied bij mensen die mediteren, vooral bij mindfulness meditatie                                                                                                  Onderzoek: Holzel e.a. (2011) Psychiatry Research: Neuroimaging. 

• Verandering in de default mode network ( DMN)                                                                                                                                                                           Functie: Dit netwerk is actief wanneer je gedachten afdwalen of je piekert (dagdromen, zorgen maken)                                                                                         Effect: Bij ervaren meditators is er minder activiteit in de DMN wat samenhangt met minder piekeren en betere focus.                                               Onderzoek: Brewer en anderen( 2011) PNAS

• Toename van connectiviteit (witte stof)                                                                                                                                                                                                 Effect: Meditatie bevordert betere communicatie tussen hersengebieden.                                                                                                                                             Gevolg: Meer integratie tussen emotie, aandacht en gedrag.                                                                                                                                                     Onderzoek: Tang e.a. (2010) PNAS – bij mensen die slechts 11 uur meditereerden met integratieve body-mind training.